Van hơi tàu biển trong hệ thống hơi: lựa chọn, kiểm tra và các điểm dễ sai khi vận hành

Hệ thống hơi trên tàu có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau như gia nhiệt, xử lý nhiên liệu, gia nhiệt nước, các thiết bị phụ trợ hoặc một số hệ thống công nghệ trên tàu. Trong các tuyến này, van hơi tàu biển phải làm việc với nhiệt độ và áp suất cao hơn đáng kể so với nhiều hệ thống nước thông thường.

Vì vậy, lựa chọn van cho đường hơi không nên thực hiện theo cách “cùng DN thì dùng cùng một loại van”. Áp suất, nhiệt độ, vật liệu, chu kỳ đóng mở và phương thức vận hành đều cần được xem xét.

SOLAS Chapter II-1 bao gồm các yêu cầu liên quan đến máy móc và hệ thống điện trên tàu, trong khi các quy tắc phân cấp và yêu cầu kỹ thuật về piping được phát triển chi tiết hơn bởi các tổ chức phân cấp.

1. Đường hơi khác đường nước ở điểm nào?
Điểm khác biệt lớn nhất là nhiệt độ.

Khi làm việc với hơi, các bộ phận của van chịu tác động của nhiệt độ cao và sự thay đổi nhiệt độ liên tục. Điều này ảnh hưởng tới:

• Vật liệu thân van.
• Seat.
• Packing.
• Gasket.
• Stem.
• Bulông.
• Khả năng giãn nở nhiệt.

Một van phù hợp cho nước lạnh chưa chắc phù hợp cho hơi.

Do đó, khi lựa chọn van hơi tàu biển, nhiệt độ phải được xem xét ngay từ bước đầu.

2. Áp suất không thể tách rời khỏi nhiệt độ
Khi đánh giá van cho hệ thống hơi, không nên xem pressure rating độc lập với temperature rating.

Một vật liệu có thể có khả năng chịu áp nhất định ở nhiệt độ thấp nhưng giới hạn làm việc có thể thay đổi khi nhiệt độ tăng.

Vì vậy, datasheet của van cần được kiểm tra theo điều kiện thực tế.

Đây cũng là lý do khi đặt valve công nghiệp, khách hàng nên cung cấp:

• Pressure.
• Temperature.
• Steam type.
• DN.
• Connection.
• Service.
• Installation position.

Thay vì chỉ gửi một thông tin duy nhất như “van hơi DN50”.

3. Giãn nở nhiệt và tác động lên hệ thống
Đường ống hơi có thể thay đổi kích thước khi nhiệt độ thay đổi.

Nếu hệ thống không được bố trí phù hợp, lực và ứng suất có thể truyền lên van hoặc các điểm kết nối.

Khi đó, một sản phẩm van đạt yêu cầu về bản thân nhưng hệ thống lắp đặt không hợp lý vẫn có thể phát sinh:

• Rò rỉ.
• Biến dạng kết nối.
• Hỏng gasket.
• Khó thao tác.
• Tăng tải lên đường ống.

Do đó, việc lựa chọn van tàu biển phải được nhìn trong tổng thể piping system.

4. Packing của van hơi cần được chú ý
Packing là bộ phận có vai trò hạn chế rò rỉ tại khu vực stem.

Trong môi trường hơi nóng, packing chịu tác động của nhiệt độ và chu kỳ đóng mở. Nếu lựa chọn vật liệu không phù hợp, hiện tượng rò rỉ quanh stem có thể xuất hiện.

Dấu hiệu cần chú ý gồm:

• Có hơi hoặc dấu hiệu rò rỉ quanh stem.
• Tay van khó thao tác.
• Packing bị lão hóa.
• Phải siết packing quá nhiều lần.
• Xuất hiện biến dạng ở khu vực gland.

Không nên xử lý bằng cách siết packing liên tục mà không tìm nguyên nhân.

5. Gasket và mặt bích
Đối với van mặt bích trong hệ thống hơi, gasket phải phù hợp với nhiệt độ, áp suất và môi chất.

Một lỗi trong quá trình thay thế là sử dụng gasket có sẵn trong kho mà không kiểm tra lại thông số.

Đây là điểm mà quy trình bảo trì cần có kiểm soát vật tư.

Khi thay van hơi tàu biển, cần đối chiếu gasket với specification của hệ thống thay vì sử dụng vật tư thay thế tùy ý.

6. Đóng mở van hơi cần được thực hiện có kiểm soát
Trong một số trường hợp, việc mở van quá nhanh có thể gây ra thay đổi điều kiện dòng chảy và nhiệt độ đột ngột.

Ngoài ra, đường hơi có thể tồn tại nước ngưng. Nếu hệ thống không được xử lý phù hợp, nước ngưng và dòng hơi có thể tạo ra các điều kiện bất lợi cho piping.

Vì vậy, thao tác van phải tuân thủ quy trình vận hành của hệ thống.

Không nên coi việc “xoay tay van thật nhanh để mở hoàn toàn” là một thao tác mặc định.

7. Van hơi và hiện tượng rò rỉ
Rò rỉ có thể xuất hiện tại nhiều vị trí:

Rò rỉ qua seat: van không đóng kín.

Rò rỉ tại stem: packing không còn đảm bảo.

Rò rỉ tại mặt bích: gasket hoặc bề mặt sealing có vấn đề.

Rò rỉ thân van: có thể liên quan đến vật liệu hoặc hư hỏng cơ học.

Việc phân loại đúng vị trí rò rỉ giúp xác định phương án xử lý.

8. Kiểm tra van hơi trong bảo trì định kỳ
Một checklist cơ bản có thể bao gồm:

• Kiểm tra ngoại quan.
• Kiểm tra dấu hiệu rò rỉ.
• Kiểm tra stem.
• Kiểm tra gland.
• Kiểm tra handwheel.
• Kiểm tra tình trạng insulation xung quanh.
• Kiểm tra mặt bích.
• Kiểm tra bulông.
• Kiểm tra khả năng đóng/mở.
• Đối chiếu tag và valve list.

Với các van quan trọng, việc tháo kiểm tra bên trong có thể được thực hiện theo kế hoạch bảo trì và yêu cầu của hệ thống.

9. Không nên nhầm van hơi với van điều tiết
Một van được lắp trên đường hơi không có nghĩa rằng van đó phù hợp để điều tiết liên tục.

Mục đích sử dụng cần được xác định rõ:

• Isolation.
• Throttling.
• Control.
• Drain.
• Bypass.

Nếu van chỉ được thiết kế cho đóng/mở mà sử dụng để điều tiết thường xuyên, seat và các bộ phận bên trong có thể chịu điều kiện không phù hợp.

Đây là một trong những điểm cần trao đổi với nhà cung cấp valve công nghiệp trước khi lựa chọn.

10. Tân Thành và việc lựa chọn van cho hệ thống hơi
Khi tìm kiếm van hơi tàu biển, khách hàng nên gửi đầy đủ thông tin kỹ thuật thay vì chỉ cung cấp DN.

Tân Thành có thể hỗ trợ kiểm tra các thông số như:

• Kích thước.
• Áp suất.
• Nhiệt độ.
• Vật liệu.
• Kết nối.
• Môi chất.
• Kiểu vận hành.

Việc đối chiếu trước giúp hạn chế trường hợp đặt van xong mới phát hiện sản phẩm không phù hợp với điều kiện nhiệt độ hoặc kết nối thực tế.

Kết luận
Hệ thống hơi yêu cầu cách lựa chọn van tàu biển khác với nhiều tuyến nước thông thường. Nhiệt độ, áp suất, giãn nở nhiệt, packing, gasket và phương thức vận hành đều có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của hệ thống.

Khi lựa chọn van hơi tàu biển, nên bắt đầu từ điều kiện làm việc thực tế rồi mới xác định chủng loại và cấu hình valve.

Tân Thành cung cấp van công nghiệp cho nhiều hệ thống đường ống và hỗ trợ đối chiếu thông số trước khi lựa chọn.

Hashtag:
#VanTauBien #VanHoiTauBien #VanCongNghiep #ValveCongNghiep #MarineValve #VanHangHai #TanThanh