Toàn quốc BỐ MẸ BÁN ĐẤT HỘ GIA ĐÌNH CÓ BẮT BUỘC PHẢI NHẬN Ý KIẾN CON KHÔNG?

Trong nhiều năm qua, việc bố mẹ tiến hành bán hoặc chuyển nhượng đất đứng tên “hộ gia đình” đã trở thành một vấn đề pháp lý gây tranh cãi và phổ biến trong thực tiễn, đặc biệt khi có sự tham gia của các thành viên trong gia đình. Nhiều trường hợp tranh chấp nảy sinh từ việc các con không đồng ý với quyết định bán đất, dẫn đến những mâu thuẫn nội bộ và thậm chí phải đưa ra cơ quan tòa án giải quyết. Vì vậy, câu hỏi liệu bố mẹ có cần sự đồng ý của con cái khi định đoạt đất của hộ gia đình trở thành mối quan tâm hàng đầu của các gia đình Việt Nam. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của từng thành viên mà còn đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong mọi giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất.

Để trả lời câu hỏi này, trước hết cần làm rõ khái niệm thành viên có quyền sử dụng đất trong hộ gia đình theo Luật Đất đai 2024. Theo Khoản 25, Điều 3, một cá nhân được công nhận là thành viên của hộ gia đình sử dụng đất nếu đáp ứng ba điều kiện cơ bản: có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng hợp pháp; đang sinh sống chung với hộ gia đình tại thời điểm Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 01/08/2024; và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm này. Thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để xác định quyền lợi của các con. Các giấy tờ minh chứng quyền sở hữu bao gồm sổ hộ khẩu, giấy khai sinh, giấy chứng nhận nuôi dưỡng hoặc các tài liệu pháp lý khác xác nhận mối quan hệ giữa con và hộ gia đình.

Nguyên tắc định đoạt tài sản chung của hộ gia đình được quy định tại Điều 212 Bộ luật Dân sự 2015, trong đó nêu rõ: việc chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản chung phải được sự thỏa thuận của tất cả các thành viên trong hộ. Đối với các giao dịch quan trọng như bán, tặng cho hoặc thế chấp đất – vốn là tài sản bất động sản và thường là nguồn thu nhập chính của hộ gia đình – sự đồng ý của tất cả các thành viên trưởng thành và có năng lực hành vi dân sự là bắt buộc. Điều này đồng nghĩa với việc nếu người con đã đủ tuổi trưởng thành và được công nhận là đồng sở hữu theo các điều kiện nêu trên, bố mẹ khi bán đất phải thu thập sự đồng ý bằng văn bản của người con đó. Thiếu sự đồng thuận này có thể dẫn đến việc hợp đồng mua bán bị tòa án tuyên vô hiệu, gây ra nhiều hệ lụy pháp lý và tài chính.

Trường hợp con chưa thành niên (dưới 18 tuổi) cũng cần được xem xét một cách cụ thể. Nếu con chưa thành niên chỉ có tên trong sổ hộ khẩu mà không có tên trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không được công nhận quyền sở hữu chung, việc bán đất không bắt buộc phải có ý kiến của người con. Ngược lại, nếu con chưa thành niên được xác định là đồng sở hữu – ví dụ có tên trên sổ đỏ hoặc có căn cứ pháp lý chứng minh là thành viên của hộ gia đình tại thời điểm cấp đất – thì việc đồng ý vẫn cần được thực hiện thông qua người đại diện hợp pháp, thường là chính cha mẹ, nhằm đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho con.

Luật Đất đai 2024, có hiệu lực từ ngày 01/08/2024, đã đưa ra những thay đổi quan trọng làm rõ quyền lợi của từng thành viên trong hộ gia đình. Theo Điều 259 và Điều 260, các hộ gia đình được xác định từ “hộ gia đình” truyền thống sang “nhóm người sử dụng đất”, với quyền và nghĩa vụ tương tự như cá nhân sử dụng đất. Quy định này yêu cầu khi giao đất, cho thuê đất hoặc trong các trường hợp bồi thường, cơ quan Nhà nước phải ghi rõ tên tất cả các thành viên có quyền sử dụng đất. Đồng thời, khi hết thời hạn sử dụng đất, việc gia hạn sẽ được thực hiện cho từng cá nhân, không còn theo danh nghĩa hộ gia đình như trước, tạo điều kiện minh bạch và bảo vệ quyền lợi cá nhân.

Tóm lại, việc bố mẹ bán đất hộ gia đình có cần sự đồng ý của con cái hay không hoàn toàn phụ thuộc vào việc con có được pháp luật công nhận là đồng sở hữu hay không. Nếu con là thành viên trưởng thành và có quyền sử dụng đất chung, sự đồng thuận bằng văn bản là bắt buộc để đảm bảo tính hợp pháp của giao dịch. Quy định mới của Luật Đất đai 2024 giúp minh bạch hóa quyền lợi của từng thành viên, loại bỏ khái niệm mơ hồ “hộ gia đình” và thay bằng “nhóm người sử dụng đất”, từ đó tạo ra cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc định đoạt, thừa kế và giải quyết tranh chấp. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.