Toàn quốc Hội Chứng Chồng Lấp COPD – OSA: Chẩn Đoán Và Điều Trị

Hội Chứng Chồng Lấp COPD – OSA: Chẩn Đoán Và Điều Trị
COPD và ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) là hai bệnh lý hô hấp khác nhau nhưng có thể xuất hiện đồng thời. Khi một người cùng mắc COPD và OSA, tình trạng này thường được gọi là hội chứng chồng lấp COPD–OSA (COPD–OSA overlap syndrome).

Sự kết hợp này đáng chú ý vì COPD có thể ảnh hưởng đến trao đổi khí, trong khi OSA gây những đợt tắc nghẽn đường thở lặp đi lặp lại khi ngủ. Vì vậy, người bệnh có thể gặp tình trạng giảm oxy máu hoặc rối loạn thông khí về đêm rõ hơn.

COPD–OSA overlap là gì?
COPD gây hạn chế luồng khí mạn tính, thường liên quan đến tổn thương đường thở và nhu mô phổi. Trong khi đó, OSA xảy ra khi đường thở trên bị tắc nghẽn từng đợt trong lúc ngủ.

Khi hai bệnh cùng tồn tại, những thay đổi về thông khí và trao đổi khí có thể chồng lên nhau. NICE cũng lưu ý rằng tác động kết hợp của COPD và OSA có thể ảnh hưởng đến thông khí, trao đổi khí, bệnh đi kèm và chất lượng cuộc sống.

Không phải người mắc COPD nào cũng có ngáy lớn hoặc buồn ngủ ban ngày điển hình của OSA. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào triệu chứng, một số trường hợp overlap có thể bị bỏ sót.

Khi nào nên nghi ngờ COPD–OSA overlap?
Người mắc COPD nên được chú ý đánh giá OSA nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Ngáy, nghẹn hoặc thở hổn hển khi ngủ.
  
  
• Thức giấc nhiều lần, ngủ không sâu.
  
  
• Đau đầu khi thức dậy hoặc buồn ngủ ban ngày.
  
  
• Giảm oxy máu khi nghỉ hoặc trong lúc ngủ.
  
  
• Tăng CO₂ máu.
  
  
• COPD thường xuyên xuất hiện đợt cấp.
  
  
• Có các bệnh đi kèm như tăng huyết áp, rung nhĩ hoặc suy tim.
  

NICE khuyến nghị đánh giá tiền sử giấc ngủ ở người đã được xác định COPD nếu có biểu hiện OSA hoặc dấu hiệu giảm thông khí về đêm như đau đầu khi thức dậy, phù ngoại vi, giảm oxy máu hoặc đa hồng cầu không giải thích được.

Chẩn đoán COPD–OSA overlap bằng cách nào?
Không nên chẩn đoán overlap chỉ dựa vào SpO₂ hoặc một triệu chứng đơn lẻ.

Bác sĩ có thể đánh giá đồng thời tình trạng COPD, nguy cơ OSA và khả năng giảm thông khí khi ngủ. Đo hô hấp ký được sử dụng để đánh giá COPD, trong khi các xét nghiệm giấc ngủ giúp xác định OSA.

Đa ký hô hấp (respiratory polygraphy) có thể được thực hiện tại bệnh viện hoặc tại nhà để đánh giá OSA. Trong một số trường hợp, theo dõi thêm CO₂ qua da trong lúc ngủ có thể cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng giảm thông khí. NICE không khuyến nghị sử dụng đo SpO₂ đơn độc để chẩn đoán OSA hoặc giảm thông khí về đêm.

Nếu người bệnh có tăng CO₂ máu hoặc nghi ngờ suy giảm thông khí, bác sĩ có thể cần đánh giá khí máu và các chỉ số hô hấp khác trước khi lựa chọn phương pháp hỗ trợ.

​

Điều trị COPD–OSA overlap có dùng máy CPAP không?
Có thể. CPAP là một trong những phương pháp điều trị quan trọng khi OSA là thành phần nổi bật của hội chứng chồng lấp.

Theo NICE, CPAP có thể được cân nhắc là điều trị đầu tay cho người mắc COPD–OSA overlap nếu không có tăng CO₂ máu nặng. Việc theo dõi sau điều trị cần đánh giá triệu chứng, AHI/ODI, tình trạng oxy hóa, CO₂ và mức độ tuân thủ sử dụng máy.

Trong những trường hợp phù hợp, APAP cũng có thể được sử dụng để điều trị OSA theo chỉ định. Tuy nhiên, việc lựa chọn CPAP hay APAP không nên chỉ dựa vào việc máy nào có nhiều tính năng hơn mà cần xem xét kết quả xét nghiệm giấc ngủ và tình trạng hô hấp tổng thể.

Khi nào có thể cần BiPAP/NIV?
Không phải bệnh nhân COPD–OSA nào cũng cần BiPAP.

Nếu người bệnh có giảm thông khí về đêm kèm tăng CO₂ máu nặng, NIV có thể được cân nhắc thay cho CPAP. NICE sử dụng ngưỡng PaCO₂ trên 7,0 kPa khi thức để định hướng nhóm có thể cần NIV thay vì CPAP.

Vì vậy, người bệnh không nên tự mua BiPAP chỉ vì đồng thời mắc COPD và OSA. Việc lựa chọn chế độ thông khí và thiết lập áp lực cần dựa trên đánh giá chuyên môn.

Có nên chỉ dùng oxy để điều trị overlap?
Không nên xem oxy là phương pháp thay thế cho điều trị tắc nghẽn đường thở do OSA.

Nếu người bệnh vừa có COPD vừa có OSA, bác sĩ cần xác định nguyên nhân gây giảm oxy máu và đánh giá cả tình trạng tắc nghẽn đường thở lẫn giảm thông khí. Trong trường hợp cần bổ sung oxy, việc sử dụng cũng nên được điều chỉnh cùng kế hoạch điều trị tổng thể.

Điều quan trọng là không tự ý mua máy CPAP, BiPAP hoặc tự điều chỉnh áp lực và oxy khi chưa xác định rõ tình trạng hô hấp.

Mua máy trợ thở COPD–OSA ở đâu?
Nếu đã được chẩn đoán COPD–OSA overlap và cần sử dụng thiết bị hỗ trợ hô hấp, việc lựa chọn máy nên dựa trên kết quả đo giấc ngủ, tình trạng COPD, SpO₂, CO₂ và chỉ định điều trị.

VietHealthMed cung cấp các giải pháp CPAP/APAP và máy hỗ trợ thông khí không xâm lấn ResMed, BMC, đồng thời hỗ trợ tư vấn thiết bị dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế.

VietHealthMed – Giải pháp máy thở ResMed & BMC chính hãng
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ SỨC KHOẺ VIỆT – VIETHEALTHMED

Địa chỉ: 83/53 Phạm Văn Bạch, Phường Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam

Hotline: 0917205200 – 0703196857
Zalo/WhatsApp: +84 917 205 200

Website: viethealthmed.com | maythoresmed.com | maythovn.com

Nếu bạn đang mắc COPD kèm OSA, có kết quả đo giấc ngủ hoặc đang gặp vấn đề với CPAP, APAP hay máy hỗ trợ thông khí, có thể liên hệ VietHealthMed để được cung cấp thông tin về thiết bị phù hợp với tình trạng của mình.

Lưu ý: COPD–OSA overlap có nhiều mức độ khác nhau. Không nên tự xác định mình cần CPAP hay BiPAP chỉ dựa trên triệu chứng; đặc biệt ở người có tăng CO₂ hoặc giảm thông khí, việc lựa chọn phương thức hỗ trợ hô hấp cần được đánh giá bởi nhân viên y tế.