Nguyên Nhân Ngưng Thở Khi Ngủ Trung Ương CSA Ngưng thở khi ngủ trung ương (Central Sleep Apnea – CSA) là tình trạng hơi thở bị gián đoạn trong lúc ngủ nhưng nguyên nhân không nằm ở việc đường thở bị tắc nghẽn. Thay vào đó, não tạm thời không phát tín hiệu phù hợp đến các cơ hô hấp để duy trì nhịp thở. CSA ít gặp hơn ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) và thường liên quan đến một bệnh lý, thuốc đang sử dụng hoặc một số điều kiện đặc biệt. Vì vậy, xác định nguyên nhân là bước quan trọng trước khi lựa chọn phương pháp điều trị. Những nguyên nhân thường gặp của CSA Không phải tất cả trường hợp CSA đều có cùng một nguyên nhân. Một số yếu tố thường được ghi nhận gồm: Suy tim và bệnh lý tim mạch CSA có thể xuất hiện ở người bị suy tim, đặc biệt khi có kiểu thở Cheyne–Stokes. Khi đó, nhịp thở có thể tăng dần rồi giảm dần, sau đó xuất hiện khoảng ngừng thở trước khi chu kỳ tiếp tục. Mối liên hệ giữa CSA và bệnh tim khá phức tạp nên người có suy tim kèm rối loạn hô hấp khi ngủ cần được đánh giá riêng thay vì tự điều trị bằng máy PAP. Đột quỵ và bệnh lý thần kinh Một số tổn thương ở não, đặc biệt những vùng tham gia điều hòa hô hấp, có thể làm ảnh hưởng đến tín hiệu kiểm soát hoạt động thở khi ngủ. Đột quỵ và một số bệnh lý thần kinh là những tình trạng có thể liên quan đến CSA. Vì vậy, nếu hiện tượng ngừng thở xuất hiện sau một biến cố thần kinh, người bệnh nên được đánh giá nguyên nhân thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng ngáy hoặc thiếu oxy. Thuốc opioid và một số chất Một số thuốc giảm đau nhóm opioid có thể tác động lên trung tâm kiểm soát hô hấp và làm tăng nguy cơ xuất hiện các khoảng ngừng thở trung ương trong lúc ngủ. Nếu đang sử dụng thuốc có nguy cơ và xuất hiện tình trạng thở bất thường, không nên tự ý ngừng thuốc. Bác sĩ cần đánh giá cả thuốc đang dùng và tình trạng hô hấp để có hướng xử lý phù hợp. Độ cao và các yếu tố khác Ngủ ở độ cao lớn có thể làm thay đổi quá trình kiểm soát hô hấp, từ đó dẫn đến kiểu thở không ổn định và CSA liên quan độ cao. Ngoài ra còn có CSA nguyên phát, trong đó không xác định được một nguyên nhân bệnh lý rõ ràng sau quá trình đánh giá. CSA có thể xuất hiện khi dùng CPAP không? Có. Một số người đang điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể xuất hiện thêm các cơn ngưng thở trung ương sau khi bắt đầu PAP. Tình trạng này được gọi là treatment-emergent central sleep apnea. Điều này không có nghĩa CPAP là nguyên nhân gây bệnh cho tất cả người dùng. Một số trường hợp có thể giảm dần khi tiếp tục điều trị, trong khi những trường hợp khác cần được đánh giá và điều chỉnh phương pháp PAP. Do đó, nếu trước đây dùng CPAP ổn định nhưng chỉ số AHI vẫn cao, xuất hiện nhiều cơn ngưng thở trung ương hoặc tình trạng thở bất thường kéo dài, không nên tự tăng áp lực máy. Cần kiểm tra dữ liệu máy và đánh giá lại nguyên nhân. Điều trị CSA có cần dùng máy trợ thở? Có thể cần, nhưng không có một loại máy phù hợp cho tất cả trường hợp CSA. Điều trị trước hết thường hướng đến nguyên nhân gây CSA. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc CPAP, BPAP có tần số dự phòng, ASV, oxy lưu lượng thấp, thuốc hoặc các phương pháp chuyên biệt khác. Hướng dẫn AASM hiện nay khuyến nghị lựa chọn phương pháp dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể của từng người bệnh. Với một số trường hợp CSA, BiPAP/BPAP có backup rate có thể được cân nhắc. Ngược lại, AASM khuyến nghị không sử dụng BPAP không có backup rate cho nhiều nhóm CSA vì có thể làm tình trạng ngưng thở trung ương hoặc kiểu thở tuần hoàn trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, nếu bạn được chẩn đoán CSA, không nên chỉ dựa vào tên gọi “máy trợ thở” để lựa chọn thiết bị. Kết quả PSG, chỉ số AHI/CAI, bệnh nền và loại CSA đều có thể ảnh hưởng đến quyết định điều trị. Mua máy trợ thở CPAP, BiPAP ở đâu? VietHealthMed cung cấp các dòng máy trợ thở ResMed và BMC chính hãng, phục vụ nhiều nhu cầu điều trị rối loạn hô hấp khi ngủ. Với OSA thông thường, người bệnh có thể được tư vấn các dòng CPAP/APAP như ResMed AirSense 10 AutoSet hoặc BMC G2S A20. Nếu kết quả cho thấy có CSA hoặc cần hỗ trợ thông khí chuyên sâu hơn, thiết bị phải được lựa chọn theo chỉ định và thông số điều trị phù hợp. Bạn có thể gửi kết quả PSG, đa ký hô hấp, AHI/CAI hoặc dữ liệu máy PAP để được tư vấn hướng thiết bị phù hợp thay vì tự thay đổi áp lực hoặc chuyển sang BiPAP. VietHealthMed – Giải Pháp Máy Thở ResMed & BMC Chính Hãng CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ SỨC KHOẺ VIỆT – VIETHEALTHMED Địa chỉ: 83/53 Phạm Văn Bạch, Phường Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam Hotline: 0917205200 – 0703196857 Zalo/WhatsApp: +84 917 205 200 Website: viethealthmed.com | maythoresmed.com | maythovn.com Nếu bạn đang gặp tình trạng ngừng thở khi ngủ, chỉ số AHI cao hoặc máy CPAP xuất hiện nhiều cơn ngưng thở trung ương, hãy kiểm tra nguyên nhân trước khi tự thay đổi thiết bị. CSA có nhiều thể khác nhau và việc điều trị cần dựa trên kết quả đánh giá cụ thể.