Van bướm inox đóng không kín: Nguyên nhân và hướng kiểm tra kỹ thuật

Van bướm inox đóng không kín có thể khiến lưu chất tiếp tục đi qua dù tay gạt hoặc bộ truyền động đã đưa van về vị trí đóng. Đây là sự cố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cô lập đường ống, đặc biệt khi cần bảo trì thiết bị. Nguyên nhân không nhất thiết đến từ thân van bị hỏng mà có thể liên quan đến cặn bẩn, gioăng làm kín, đĩa van hoặc hành trình điều khiển. Để xử lý hiệu quả, cần kiểm tra theo trình tự, tránh vội vàng thay thế toàn bộ thiết bị khi chưa xác định được bộ phận gây lỗi.
Dị vật mắc giữa đĩa và gioăng
Trong quá trình vận hành, cặn bẩn hoặc vật rắn có thể bị giữ lại ở bề mặt tiếp xúc giữa đĩa và gioăng.

Khi đó, đĩa không thể ép đều vào bộ phận làm kín, tạo khe hở cho lưu chất đi qua.

Trường hợp này thường cần cô lập hệ thống, xả áp và kiểm tra bên trong theo quy trình an toàn.

Nếu dị vật đã làm xước bề mặt, việc vệ sinh đơn thuần có thể không đủ để phục hồi độ kín.

Gioăng bị mài mòn hoặc biến dạng
Gioăng tiếp xúc với đĩa trong quá trình đóng mở nên có thể bị hao mòn theo thời gian.

Ngoài ra, việc sử dụng sai nhiệt độ hoặc lưu chất không tương thích có thể khiến gioăng bị biến dạng.

Dấu hiệu có thể bao gồm rò rỉ tăng dần, đóng van nặng hoặc van không giữ được độ kín như ban đầu.

Khi kiểm tra, cần xác định khả năng thay gioăng theo thiết kế của nhà sản xuất.

Đĩa van bị xước hoặc lệch vị trí
Đĩa van có thể bị ảnh hưởng bởi dị vật, va chạm trong lắp đặt hoặc điều kiện dòng chảy gây mài mòn.

Nếu mép đĩa không còn bảo đảm hình dạng làm kín, gioăng có thể không tiếp xúc đều.

Một nguyên nhân khác là trục hoặc bộ phận liên kết bị hư hỏng, khiến vị trí đĩa không đúng.

Trường hợp này cần kiểm tra đồng thời đĩa, trục và cơ cấu truyền động.

Bộ điều khiển không đưa van về hết hành trình
Đối với van điện hoặc khí nén, vị trí báo đóng chưa chắc phản ánh chính xác vị trí thực tế của đĩa nếu cơ cấu điều khiển bị sai lệch.

Công tắc hành trình, điểm dừng cơ khí hoặc cơ cấu truyền động có thể cần được kiểm tra.

Với van tay gạt, cần xem xét tay gạt có còn liên kết chắc chắn với trục hay không.

Không nên tự ý tăng lực siết hoặc ép đóng khi chưa xác định nguyên nhân.

Đánh giá lại cấp kín của van
Một số người sử dụng kỳ vọng mọi loại van bướm đều có mức độ kín giống nhau.

Trên thực tế, mức rò rỉ cho phép có thể phụ thuộc vào tiêu chuẩn và cấp kín của thiết kế.

Vì vậy, cần đối chiếu yêu cầu vận hành với thông số được công bố để xác định đó là lỗi hay đặc tính thiết kế.


Kết luận
Khi van bướm inox đóng không kín, nên kiểm tra lần lượt dị vật, gioăng, đĩa, trục và hành trình điều khiển. Phát hiện đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn biện pháp vệ sinh, sửa chữa hoặc thay thế hiệu quả hơn.